Deneyimsel Oyun Terapisi Nedir?
Çocukların iç dünyasını, kelimelerden önce oyunla anlattığı bir terapi modeli. Bu yazıda tanımını, kuramsal temellerini, beş aşamasını ve hangi konularda etkili olduğunu bulacaksınız.
Tanım ve Temel Prensip
Deneyimsel Oyun Terapisi (DOT), Byron E. Norton ve Carol Crowell Norton tarafından geliştirilmiş, terapistin çocuğu yönlendirmekten kaçındığı bir yaklaşımdır. Yaklaşımın temel prensibi şudur: çocuklar kuşkularını, sorularını ve korkularını bilişsel olarak değil, deneyimsel olarak anlarlar. Bir başka deyişle, oyun çocuğun dilidir ve oyuncaklar onun kelimeleridir.
Kuramsal Temeller
DOT, Çocuk Merkezli Oyun Terapisi ile İlişkisel Oyun Terapisi'nin sentezinden geliştirilmiş bir modeldir ve üç temel bileşene dayanır:
- Çocuklar oyun, semboller ve metaforlar aracılığıyla iç süreçlerini ifade edebilir.
- Terapist bu deneyimleri anlamalı ve çocukla birlikte paylaşmalıdır.
- Ebeveynler sürece aktif olarak katılmalı ve sorumluluk almalıdır.
Terapist oyun odasında çocuğu yönlendirmez; çocuk kendi oyununu seçer ve gerektiğinde terapisti de bu oyuna dahil eder. Terapist, çocuğun verdiği rolü üstlenerek deneyimi derinleştirir — sözel geri bildirim yerine oyunu bizzat paylaşır.
Kimlere Uygulanır?
Deneyimsel Oyun Terapisi, genellikle 2–11 yaş arası çocuklara uygulanır. Seanslar tipik olarak 45 dakikalık bireysel çocuk görüşmesi ve 15 dakikalık aile görüşmesinden oluşur; ilk görüşme ise yalnızca ebeveynlerle yapılır.
Terapötik Süreç: 5 Aşama
Keşif
Çocuğun oyun odasını ve terapisti tanıdığı, güvenli ortamı keşfettiği ilk aşama.
Güveni Test Etme
Çocuğun terapistin tutarlılığını ve güvenilirliğini sınadığı dönem.
Bağlılık
Terapinin en yoğun duygusal dönemi; travma ve zorlayıcı yaşantılar bu aşamada çalışılır.
Terapötik Büyüme
Çocuğun güçlendiği, işlevselliğinin ve baş etme becerilerinin arttığı aşama.
Sonlandırma
Sağlıklı bir vedalaşma ile sürecin tamamlandığı kapanış aşaması.
Hangi Konularda Etkili?
Deneyimsel Oyun Terapisi; travma, kaygı, korku, çocukluk depresyonu, bağlanma sorunları, okul ve ayrılık kaygısı, boşanma sonrası uyum güçlükleri, kayıp/yas süreçleri, özgüven eksikliği, tuvalet eğitimi sorunları, tırnak yeme ve yeme güçlükleri gibi geniş bir yelpazede etkili sonuçlar verebilmektedir.
Çocuğunuz için bir görüşme planlayalım mı?
Deneyimsel oyun terapisi sürecini birlikte değerlendirebiliriz.
Çocuklarda Duygu Regülasyonu Nedir? Nasıl Yardımcı Olabiliriz?
Deneyimsel oyun terapisiyle yakından ilişkili bir başka konu da çocukların duygularını tanıma ve düzenleme becerisidir. Bu konuda Doktor Takvimi'nde yayımlanan kendi makalemde; duygu regülasyonunun ne olduğunu, çocuklarda nasıl geliştiğini ve ebeveynlerin bu süreçte neler yapabileceğini ele aldım.
Makaleyi Doktor Takvimi'nde Oku →Kaynakça
- Oyun Terapileri Derneği. Deneyimsel Oyun Terapisi. oyunterapileri.org
- Mente Psikoloji. Deneyimsel Oyun Terapisi. mentepsikoloji.com
- Süler, M. (2017). Çocuk ve Ergenlerde Bilişsel Davranışçı Terapi Uygulamaları: Bir Gözden Geçirme. Çocuk ve Medeniyet, 2017/1. dergipark.org.tr
- Akbabalı, İ. Çocuklarda Duygu Regülasyonu Nedir? Nasıl Yardımcı Olabiliriz? doktortakvimi.com
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, bireysel değerlendirmenin yerini tutmaz.